چگونه نقش آفرین باشیم؟

به گزارش روابط عمومی قرارگاه شهید باقری سازمان بسیج دانشجویی، دوره­های هشت­گانه این قرارگاه در تابستان 98 ابتنای تامی بر اهداف بسیج دانشجویی از منظر مقام معظم رهبریمدظله­العالی دارد که در ادامه ابتدا مبنا و چارچوب شکل­گیری دوره­ها و سپس جایگاه هر یک از این دوره­ها در این چارچوب مشخص می­شود.

طبق فرمایشات مقام معظم رهبریمدظله­العالی، بسیج دانشجویی برای دستیابی به اهداف بزرگ خود باید در دو ساحت کلی اقداماتی را انجام دهد:

  1. توانمندسازی اعضای بسیج دانشجویی

توانمندسازی همانطور که از نام آن پیداست ناظر به توانمند شدن خودِ بسیجیان دانشجوست و در سه عرصه تعریف شده است: بینشی ـ بصیرتی، گرایشی ـ اخلاقی، رفتاری ـ مهارتی

منظور از نقش آفرینی یعنی اثرگذاری بیرونی بر جامعه توسط بسیجیان دانشجوست.[1] حضرت آقا برای نقش آفرینی بسیج دانشجویی قالب‌ها و مصادیق متعددی را برشمرده‌اند که وقتی آنها را دسته‌بندی کرده و در یک سیر منسجم قرار می‌دهیم متوجه می‌شویم که 5 سطح یا 5 مرحله یا 5 جایگاه برای نقش آفرینی تمام دانشجویان بسیجی وجود دارد. این 5 جایگاه عبارتند از:


[1] موضوع دوره‌هایی که میخواهیم برگزار کنیم و تمام این اقدامات، همگی ذیل نقش آفرینی تعریف می شود و ما با حوزه توانمندسازی کاری نداریم فعلا اقداماتی چون طرح ولایت یا راهیان نور و… همگی ذیل توانمندسازی هستند.

نقش‌آفرینی در تمام این 5جایگاه و تکمیل کردن این فرایند وظیفه کلیت بسیج دانشجویی است اما هر دانشجوی وظیفه ندارد که در تمام این 5تا حضور داشته باشد. هر دانشجویی می­تواند در یک یا همه این جایگاه‌ها نقش آفرینی داشته باشد. وظیفه سازمان بسیج دانشجویی این است که بر پخش دانشجویان با توجه به توانایی‌ها و تخصص‌هایشان در این جایگاه نظارت داشته باشند. البته این فرایند وقتی معنادارتر می‌شود که آن را در قالب یک ماتریس ترسیم کنیم. ماتریسی که مولفه ستون اول آن رشته‌های دانشگاهیی و مولفه‌های سطر اول آن این 5جایگاه می‌باشند. ما برای خلاصه‌سازی، تمام رشته‌های دانشگاهی را در 6 دسته خلاصه کرده ایم.


[1] موضوع دوره‌هایی که میخواهیم برگزار کنیم و تمام این اقدامات، همگی ذیل نقش آفرینی تعریف می شود و ما با حوزه توانمندسازی کاری نداریم فعلا اقداماتی چون طرح ولایت یا راهیان نور و… همگی ذیل توانمندسازی هستند.

1 و 2ـ شناخت مسائل و حل مسائل

این دو مرحله را می‌توان علمی‌ترین و تخصصی‌ترین مراحل نقش آفرینی دانست که سنگ‌بنای مراحل بعدی نیز می‌باشند. در این مراحل است که یک شناخت علمی و دقیق از مسائل و ابعاد‌ آنها بدست می‌آید و راهکارهای مناسب برای آن پیشنهاد می‌شود. انجام این دو مرحله عمدتا از توان دانشجویان سطح لیسانس خارج است و کاری است که باید دانشجویان بسیج مقطع ارشد و دکتری انجام بدهند. با استفاده از دستاوردهای علمی این دو مرحله است که بسیج دانشجویی به یک مغز متفکر تصمیم‌ساز بدل می‌شود که می‌توان راهکار خروج از بن‌بست‌ها باشد. اما این کافی نیست و باید این مسأله‌شناسی‌ها و راه‌کار به بدنه جامعه و فضای مدیریتی کشور انتقال پیدا کند.

3ـ گفتمان‌سازی

در این مرحله سعی می‌شود تا نوع نگاه بسیج دانشجویی به مسائل (مسأله شناسی) و راهکارهای بسیج دانشجویی برای حل آنها، به یک نگاه رایج در فضای درون دانشگاه، مسئولین و مردم تبدیل شود. گفتمان‌سازی درصدد است تا نوع نگاه‌ها و سطح دغدغه‌ها را تغییر دهد و با تغییر واقعی در عرصه عمل کاری ندارد. بلکه بسترسازی اصلی و جدی برای آن است.

4ـ مطالبه‌گری

مطالبه گری مرحله ای جدی است که بیشترین اثر را در زمینه تغییر اجتماعی مدنظر بسیج دانشجویی بر عهده دارد. با مطالبه‌گری صحیح و بجاست که می‌توان دستگاه محاسباتی مسئولین را اصلاح کرد و جلوی عملکرد مسئولین ناکارآمد یا حتی خائن را گرفت. مطالبه‌گری دارای انواع روش‌ها و اصول است که باید آموزش داده شود. مطالبه‌گری در حقیقت مطالبه برای اجرا شدن همان راهکارهایی است که در بخش مرحله حل مساله مشخص شده است.

5ـ اقدام و علمیات

این مرحله ناظر به اجرای یک کار و اقدامی در عالم واقع، به طور مستقیم و توسط خود بسیج دانشجویی است. مهمترین و اصلی ترین بارز آن اردوهای جهادی است. اردوهای جهادی اساسا بستر تحقق این مرحله است. با طراحی انواع اردوهای با توجه به تخصص‌ها، نوع نیازها، جغرافیا، زمان‌ها و… می‌توان به سمت اعمال تغییر در اجتماع به طور مستقیم و بدون واسطه حرکت کرد. مثلا دانشجویان بسیجی می‌توانند با یک حرکت برنامه ریزی شده و مستمر، در کنار گفتمان‌سازی و مطالبه‌گری برای ایجاد اشتغال در شهر الف، خودشان اردوهای جهادی اشتغالزایی در شهر الف را برگزار کرده و روح کار و تلاش را در آن منطقه زنده کنند.

______________________

دوره‌هایی که در حال حاضر در دست اجرا می‌باشند با هدف سوق دادن دانشجویان بسیجی به سمت نقش آفرینی در این جایگاه‌های 5گانه می‌باشد. ارتباط این هسته‌ها  با فرایند نقش‌آفرینی را این گونه می‌توان ترسیم نمود:

هسته علمی(علوم انسانی)

به دنبال مسأله‌شناسی و حل مساله جامعه در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است. آشنایی با روش‌ درست شناخت مسائل اجتماعی و چگونگی حل مسائل با رویکرد اسلامی و انقلابی از جمله اهداف این دوره می باشد.

هسته علمی(علوم پایه)

به دنبال سوق دادن دانشجویان علوم پایه به سمت پاسخگویی به سؤالات اساسی این علوم و کشف حقایق جدید در مورد عالم ماده و زمینه سازی برای حل مسائل مختلف دانش‌های پزشکی و فنی. همچنین آشنایی با سرمایه دوره تمدن اسلامی در حوزه علوم پایه و حرکت به سمت خودکفایی در زمینه علوم پایه

هسته علمی(علوم فنی)

رشته‌های فنی و پزشکی نسبت به علوم پایه همانند لایه رویین هستند. این دانش‌ها مصرف کننده دستاوردهای علوم پایه هستند. منتها در حال حاضر ما نیازمند حرکت ها و جهش‌های جدی ای در عرصه همین علوم فنی و پزشکی و حل مسائلی این دو عرصه با رویکرد جهادی و بسیجی می‌باشیم.

هسته گفتمان‌ساز و رسانه

این هسته درصدد آموزش انواع روش‌های گفتمان‌سازی با محوریت روش‌های رسانه‌محور می­باشد. دانشجویان این هسته می‌توانند بار ایفای نقش در مرحله گفتمان‌سازی را بر دوش بکشند.

هسته مطالبه‌گری

مطالبه‌گری یک اقدام حرفه‌ای است و نیازمند آموزش است. آشنایی با انواع روش‌های مطالبه‌گری و چگونگی استفاده از آن­ها موضوع آموزش های مرتبط با این هسته‌ها می باشد. این آموزش دو ساحت حضوری و مجازی دارد.

هسته سایبری

این هسته درصدد آموزش و ایجاد انسجام در شبکه مجازی خواهران در راستای تقویت مطالبه­گری است و ابتنای تامی بر عملکرد صحیح این شبکه در فضای مجازی دارد.

هسته اقتصادی

مهمترین مصداق اقدام و عملیات در زمان حاضر، اقدام و عملیات در عرصه اقتصادی است. مخاطبان و اعضای هسته اقتصادی با چگونگی راه‌اندازی فعالیت های اقتصادی در این زمینه آشنا شده و با رویکردی جهادی و مسئولانه در مسیر رونق تولید گام برمی­دارند.